MEDIAZONE

Phim nhựa với nhiều tên gọi khác nhau như: điện ảnh, nghệ thuật thứ bảy, màn bạc, màn ảnh rộng (đối nghịch với màn ảnh nhỏ là TV)..., thực ra là sản phẩm của hóa học và cơ khí (tráng rửa phim, quay cả cuốn phim nhựa trên máy để chiếu hình lên màn bạc...); nhưng dần dần nó đã kết duyên sâu sắc với công nghệ thông tin. Tuy nhiên, đây là một mối lương duyên kỳ lạ: đầy mật ngọt và cũng lắm cay đắng. Mật ngọt là những kỹ xảo tuyệt vời mà CNTT đã “dâng tặng” chàng hào hoa điện ảnh. Nhớ lại thời những năm 60, 70 của thế kỷ trước khi xem các phim Khủng long đại phá New York, Khủng long quyết đấu King Kong, Hercule hay Chiến tranh thế giới thứ 2..., thấy mấy chú Khủng long, King Kong trông thật giả tạo và ngớ ngẩn nếu so với các chú khủng long trong Công viên Kỷ Jura của điện ảnh ngày nay; phim chiến trận trên Thái Bình Dương tựa đề Tora, Tora với cảnh thủy chiến, tàu chìm, máy bay rơi,... chẳng bõ bèn gì so với phim Trân Châu Cảng, Thủy triều Đỏ hay Titanic ngày nay...Tất cả những cảnh hoành tráng như thật ấy là nhờ “ơn phước” của CNTT áp dụng vào điện ảnh cả.

Mật ngọt kể không xiết thì đắng cay cũng tràn đầy. Hollywood ngày nay cũng sợ các sản phẩm của CNTT đến phát khiếp, đặc biệt là đối với Internet, thậm chí họ còn muốn đưa ra tòa để kiện phương tiện thông tin tuyệt hảo này nữa. Vì sao vậy? Cần biết rằng, nguồn thu chính của điện ảnh, ngoài phim chiếu rạp, còn kể đến việc phát hành các đĩa DVD, việc bán các bộ phim qua DVD chiếm một nửa doanh số của điện ảnh; chỉ tính trong năm 2007, người ghiền phim Mỹ đã bỏ ra đến 23,4 tỷ đôla để mua DVD. Thừa thắng xông lên, điện ảnh đang chuẩn bị đưa ra loại đĩa mới gọi là Blu-ray với chất lượng hình ảnh còn tuyệt hảo hơn nữa. Nhưng, doanh số bán đĩa có bản quyền lớn như vậy có thể bị đe dọa bởi tình trạng phim ảnh bị đạo tặc phân phối lậu tràn lan trên mạng Internet.
Theo báo The Economist, bạn chỉ thử vào Website ZML.com sẽ thấy nơi đây có đến 1.700 đầu phim để bạn download xuống mà xem với giá bất ngờ: chỉ 2,99 đôla (so với giá một đĩa DVD lên đến 20 đô-la). Nhưng điều bất ngờ nhất là ZML đang bán những bộ phim không có bản quyền! Kinh dị thế, đến nỗi mà Ron Wheeler, người đứng đầu bộ phận chống đạo tặc bản quyền của Hãng phim Fox, phải than rằng: “Chúng tôi sợ nạn ăn cắp bản quyền trên Internet hơn nhiều so với trên đĩa hình, bởi vì khó mà kiểm soát nổi nó!”.

Minh họa: Hoàng Tố Diệu

Nhưng, “sợ thì sợ mà thương thì vẫn thương” vì Internet là phương tiện tuyệt hảo nhất để bán phim đến tận tay người tiêu dùng. Các nhà nghiên cứu của Hollywood sau bao cuộc điều tra chợt nhận ra rằng, giới trẻ ngày nay không mua CD hay DVD nữa, mà chúng download các sản phẩm ấy để thưởng thức. Nếu việc phân phối qua mạng này được kiểm soát tốt về bản quyền thì người bán chẳng phải tốn tiền in đĩa, làm bao bì, phân phối đến các cửa hàng siêu thị, trả tiền hoa hồng cho người bán; còn người mua khỏi phải đi ra cửa hàng, gởi xe, chọn hàng..., và quan trọng nhất khi giảm được các khoản phí trung gian, thêm thắt trên, giá bán sản phẩm sẽ rất rẻ và sức mua sẽ tăng vọt.
Cho nên, chả trách mà dù bao “hiểm nguy” chờ chực trên mạng, thế mà Thomas Lesinski, chủ tịch bộ phận giải trí số của hãng phim Paramount Pictures, vẫn tuyên bố thẳng thừng: “Từ 2008, chúng tôi tăng tốc sự có mặt trên mạng. Công cụ này là một hy vọng mới để tạo ra doanh số lớn cho kỹ nghệ điện ảnh!”.
Tất yếu phải thế, điện ảnh là một phương tiện truyền thông, nó làm sao có thể quay mặt với một phương cách truyền thông đang trở thành thống soái như Internet. Vấn đề chỉ là một chút xíu ngượng ngập, làm duyên và trả giá để chuẩn bị các nền tảng kỹ thuật và pháp lý đầy đủ trước khi cuộc hôn phối chính thức diễn ra mà thôi.

HOLLYWOOD “VESUS” INTERNET
Movie nowadays is in deep marriage to IT. However, this is a strange marriage: very sweet but also much bitter. Sweet means the terrific effects that IT has offered to the gentlemanlike movie guy. Yet the later is the dark side of the Internet. To be more specific, movies have been rampantly distributed on the Internet through piracy, causing big loss to Hollywood sales. But Internet, on the other hand, is the most useful media to advertise movies, as well as the most perfect media to sell movies to the hands of the consumers.

 Lưu Vĩ Lân