MEDIAZONE

Năm 2008 với nhiều biến động về kinh tế đã khép lại. Ngành công nghệ thông tin - viễn thông (ICT) Việt Nam cũng đã có một năm sôi nổi với nhiều dư âm để lại: trong trẻo - lạc quan có, băn khoăn - day dứt cũng có… và cả những mục tiêu đã hoàn thành, những dự định còn dang dở.
1. Sự tác động của “cơn bão” kinh tế
Có thể nói, năm 2008 với những biến động lớn về kinh tế là những thách thức lớn nhất cho sự phát triển của lĩnh vực ICT trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Bức tranh ảm đạm của thị trường, rồi sự tụt dốc không ngừng của các tên tuổi lớn trên thế giới đã cho thấy 2008 là một năm có nhiều biến động.
Những dấu hiệu bất ổn của thị trường tài chính toàn cầu đầu năm 2008 ngay lập tức đã gây ra những tác động tiêu cực tới nền kinh tế Việt Nam nói chung cũng như các công ty hoạt động trong lĩnh vực ICT Việt Nam nói riêng. FPT, một công ty CNTT-VT hàng đầu Việt Nam, trong quý 2-2008 đã phải công bố Kế hoạch C20, trong đó điều chỉnh kế hoạch doanh thu, cắt giảm những khoản mục chi tiêu không cần thiết và tối ưu lại nguồn nhân lực của công ty này, với mức giảm tới 20%.
Càng về cuối năm, tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu tới các công ty CNTT-VT Việt Nam càng lớn, rất nhiều công ty đã phải hoạt động cầm chừng, thậm chí thua lỗ và có nguy cơ phải đóng cửa. Năm 2009 được dự báo là năm sẽ còn gây rất nhiều khó khăn cho các công ty CNTT-VT Việt Nam. Nhà báo Đoàn Ngọc Thu (Thông tấn xã Việt Nam) nhận xét rằng, có lẽ phải đến giữa năm 2009 thì những tín hiệu lạc quan mới quay trở lại. “Tôi tin với tiềm năng sẵn có của CNTT-VT Việt Nam, cũng như nhờ những chính sách được thay đổi linh hoạt và hết sức kịp thời của Bộ Thông tin - Truyền thông, những khó khăn của ICT Việt Nam sẽ nhanh chóng qua đi để tiếp tục có thể gặt hái những thành công mới”.

 

2. Những tín hiệu tốt lành đến từ viễn thông
Trong bản thanh âm với nhiều cung bậc buồn đó, thật mừng, các doanh nghiệp viễn thông Việt Nam vẫn nỗ lực để tạo nên những âm hưởng lạc quan hơn. Nhiều thành tựu của lĩnh vực này đạt được trong năm 2008 đã có những ý nghĩa hết sức quan trọng đối với xã hội.
Không mấy khó khăn để những người có theo dõi ICT Việt Nam trong suốt một năm qua nhìn thấy, sự kiện Việt Nam phóng thành công vệ tinh VINASAT 1 chính là một minh chứng lớn nhất cho sự khởi sắc của viễn thông nước nhà. Đây cũng là sự kiện mà CLB nhà báo CNTT Việt Nam và Bộ TT&TT xếp là sự kiện tiêu biểu nhất của năm 2008 trong các cuộc bình chọn của mình.
Xét ở khía cạnh thương mại, VINASAT 1 có thể đem lại nhiều lợi ích kinh tế - xã hội to lớn. Ông Trần Đức Lai, Thứ trưởng Bộ Thông tin - Truyền thông nhận xét: “Đây là vệ tinh đầu tiên của Việt Nam được phóng. Nó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với không gian vũ trụ, trong lĩnh vực CNTT. Thứ 2, việc VINASAT được phóng thành công sẽ giúp chúng ta đồng bộ hóa hệ thống cơ sở hạ tầng thông tin của Việt Nam và khắc phục được một vấn đề rất quan trọng đó là vấn đề hệ thống truyền dẫn trong quốc gia”.
Vào thời điểm cuối năm 2008, Việt Nam lại được đón nhận thêm một tin vui trong lĩnh vực viễn thông từ nhà cung cấp dịch vụ Viettel. Được xác định giá trị thương hiệu khoảng 536 triệu USD, Viettel trở thành công ty duy nhất Việt Nam lọt vào danh sách 100 thương hiệu viễn thông lớn nhất thế giới. (Bản danh sách này do Informa plc - tổ chức hàng đầu trong lĩnh vực cung cấp thông tin thống kê về khoa học, xã hội và kinh tế cho các viện hàn lâm, khoa học công bố trên tạp chí Mobile tháng 12-2008).
Vào đầu năm 2008, thị trường viễn thông di động Việt Nam có thêm một thành viên mới: GTel. Tuy nhiên, thay vì hồ hởi trước sự xuất hiện của GTel, nhiều ý kiến cho rằng một thị trường có khoảng 85 triệu dân như Việt Nam có tới 7 mạng di động là quá nhiều, và mạng di động GTel sẽ phải chịu cảnh “trâu chậm uống nước đục” vì thị trường di động giống như miếng bánh đã được chia xong.
Cùng với việc các mạng di động được cấp thêm những đầu số mới, trong năm qua đã diễn ra cuộc thay đổi số điện thoại cố định ồ ạt của các nhà cung cấp dịch vụ điện thoại cố định. Từ 0g ngày 5-12, VNPT đã đi đầu trong việc thực hiện thêm đầu số cho các thuê bao cố định của mạng này. Tiếp theo đó, từ ngày 26-10-2008, các doanh nghiệp còn lại gồm: Viettel, EVN, SPT, VTC đã tiến hành đổi số cố định với toàn bộ thuê bao của mình. Đây là giải pháp căn bản để giải quyết tình trạng “cháy” kho số cố định của các nhà cung cấp dịch vụ.

 

3. Còn đó những day dứt, băn khoăn…
Năm 2008, nạn tin tặc bùng phát với sự kiện nổi bật nhất là vụ nhà cung cấp dịch vụ đăng ký tên miền và hosting vào hàng lớn nhất Việt Nam, Cty P.A Việt Nam bị tin tặc tấn công ngày 27-7-2008. Một loạt các Website khác như 5giay.com, vietnamairlines.com.vn, vtc.com.vn, ddth.com… cũng bị tin tặc đột nhập.
Các Website độc hại cũng tranh thủ cơ hội để làm bẩn môi trường Internet. Và cái giá phải trả cho việc làm này là sự trừng phạt của pháp luật. Ngày 19-11, PC14, Công an TP.HCM đã công bố đánh sập trang Web đồi trụy www.mocxi.com được xem là Web sex lớn nhất Việt Nam và tạm giữ hình sự đối với 11 đối tượng tham gia tổ chức hoạt động của trang Web này.
Tốc độ phát triển như vũ bão của các Blog cá nhân cũng đem lại những tác động trái chiều. Bên cạnh các Blog có ích, đem lại nhiều nguồn thông tin có giá trị, tại Việt Nam, ngày càng xuất hiện nhiều Blog “bẩn”, Blog sex, Blog phản động gây nhiễu thông tin, ảnh hưởng xấu tới đời sống xã hội, gây lo ngại cho cộng đồng. Đứng trước tình hình đó, Bộ TT&TT đã chính thức đặt ra vấn đề quản lý Blog thông qua việc ban hành Thông tư 07.
Sự kiện Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam Riav kiện Nokia, FPT ra tòa vì đã sử dụng các ca khúc của Riav mà không xin phép cùng với sự kiện Vinasa khiếu nại Yahoo! lên Bộ TT&TT cũng đã khiến nhiều người phải suy nghĩ.
Thông qua các vụ khiếu nại có thể thấy đằng sau nó là sự lạc hậu và bất cập của pháp luật hiện hành trong thế giới kinh doanh trên Internet vốn không có biên giới. Sự lạc hậu này cũng đem lại những lợi thế cực lớn cho các doanh nghiệp nước ngoài và phần bất lợi cho các doanh nghiệp trong nước vốn đã yếu hơn về nhiều mặt.

 

4. Bước vào năm mới 2009
Dẫu còn những điều phải băn khoăn day dứt nhưng có thể nói, những gì mà CNTT-VT Việt Nam đã làm được trong năm 2008 vẫn rất đáng ghi nhận. Bản thanh âm ấy, dẫu còn có những âm sắc buồn nhưng nhìn chung niềm vui, sự lạc quan vẫn được thể hiện rõ nét hơn hết. Nó vừa là nguồn động viên, vừa là bài học kinh nghiệm để ngành CNTT-VT Việt Nam bước vào năm mới 2009 với nhiều thách thức hơn, nhiều khó khăn hơn nhưng cũng đầy ắp những thời cơ và triển vọng hơn.

 

VIETNAM ICT ENTERING A NEW YEAR AFTER AN OLD ONE FULL OF CHANGES
Even there are still divided opinions but we can say that, what Vietnam IT - Telecom did in 2008 is still worthy to record. That sonata, albeit some sad notes, conveys happiness and merriness in general, and optimism is still expressed as the most important thing. It is both the incentive and the experience lesson for Vietnam IT - Telecom to enter the New year 2009 with more challenges, difficulties but there are still chances and more prospects.

 

Hoàng Chi
Chuyên trang được thực hiện với sự hợp tác của Chương trình Cuộc Sống Số, Đài Truyền hình Việt Nam VTV.